COP17: οι αποφάσεις του Ερεβάν φέρνουν τη χρηματοδότηση και το έδαφος στο ίδιο τραπέζι

Πηγή: · Αρχική δημοσίευση: 2026-10-28 · Ενημέρωση: 2026-11-03

Ακούστε τη σύντομη έκδοση

JOY Greek voice — Gemma4GR project, CC BY-NC 4.0. Φωνή: Χαρά Κάλτσου. Συνθετική αφήγηση με προσαρμογές προφοράς και συμπίεση MP3.

Η COP17 ολοκλήρωσε στο Ερεβάν την πρώτη παγκόσμια αξιολόγηση του πλαισίου για τη βιοποικιλότητα: η πορεία δεν επαρκεί για τους 23 στόχους του 2030. Ο Δρόμος του Ερεβάν ζητά ταχύτερη εφαρμογή, χρηματοδότηση και μεταρρύθμιση των κινήτρων που βλάπτουν τη φύση. Για τη γεωργία, το κρίσιμο ζήτημα είναι πού κατευθύνονται οι ενισχύσεις και αν προστατεύουν πραγματικά τα παραγωγικά οικοσυστήματα.

Το πλαίσιο προβλέπει τουλάχιστον 200 δισ. δολάρια ετησίως για τη βιοποικιλότητα έως το 2030 και μείωση των επιβλαβών κινήτρων κατά τουλάχιστον 500 δισ. δολάρια τον χρόνο. Οι ανακοινώσεις νέας χρηματοδότησης στη διάσκεψη δεν ισοδυναμούν με εκταμιεύσεις. Η δική μας ανάγνωση για το έδαφος: χρειάζονται εφαρμογές με μετρήσιμη βελτίωση της βιολογικής λειτουργίας, όχι απλώς μια νέα ετικέτα στις ίδιες πρακτικές.

Ακούστε την πλήρη ανάλυση

JOY Greek voice — Gemma4GR project, CC BY-NC 4.0. Φωνή: Χαρά Κάλτσου. Συνθετική αφήγηση με προσαρμογές προφοράς και συμπίεση MP3.

Η COP17 κατέληξε σε κοινή κατεύθυνση επιτάχυνσης της προστασίας της φύσης, με τη γεωργία να καλείται να ενσωματώσει τη βιοποικιλότητα στην παραγωγή και στη χρηματοδότησή της. Ο Δρόμος του Ερεβάν συνδέει τις εθνικές πολιτικές και τους προϋπολογισμούς με το πλαίσιο Kunming–Montreal. Για το έδαφος, αυτή είναι η ουσιαστική πρόκληση: να στηρίζονται οι λειτουργίες που κρατούν παραγωγική τη γη, μαζί με την παραγωγή τροφής.

Τι ολοκληρώθηκε στο Ερεβάν

Η επίσημη ανακοίνωση λήξης, με ημερομηνία στο σώμα του κειμένου 31 Οκτωβρίου 2026, καταγράφει σχεδόν 50 αποφάσεις και την πρώτη παγκόσμια αξιολόγηση προόδου. Το συμπέρασμα είναι ότι ο κόσμος βρίσκεται εκτός πορείας για τους 23 στόχους του 2030. Ο Δρόμος του Ερεβάν ορίζει προτεραιότητες εφαρμογής, επιστημονικής στήριξης, παρακολούθησης και αναμόρφωσης επιβλαβών κινήτρων. Η επόμενη COP θα γίνει στον Ισημερινό το 2028.

Οι αριθμοί της χρηματοδότησης

Η γραμματεία της Σύμβασης ανακοίνωσε σχεδόν 2 δισ. δολάρια νέων χρηματοδοτικών δεσμεύσεων και πρωτοβουλιών: μεταξύ τους 560 εκατ. στο πλαίσιο GEF-9 και του σχετικού ταμείου του παγκόσμιου πλαισίου, 500 εκατ. μέσω της Species Recovery Alliance και πάνω από 330 εκατ. μέσω του Value Nature Fund. Πρόκειται για ανακοινώσεις χρηματοδότησης, όχι για τεκμηριωμένο ισόποσο χρημάτων που έχουν ήδη φτάσει στους δικαιούχους.

Επιδοτήσεις: ο στόχος που αφορά άμεσα τη γεωργία

Ο Στόχος 18 προβλέπει εντοπισμό των επιβλαβών κινήτρων έως το 2025 και σταδιακή κατάργηση, εξάλειψη ή μεταρρύθμισή τους, με μείωση τουλάχιστον 500 δισ. δολαρίων ετησίως έως το 2030. Αφορά τα κίνητρα που προκαλούν βλάβη στη βιοποικιλότητα, όχι αδιακρίτως κάθε αγροτική ενίσχυση. Ζητά παράλληλα αύξηση των θετικών κινήτρων και δίκαιη μετάβαση για όσους εξαρτώνται από τα σημερινά συστήματα.

Cali Fund, γενετικά δεδομένα και συμμετοχή

Οι διαπραγματεύσεις εξέτασαν τον μηχανισμό κατανομής οφελών από τη χρήση ψηφιακών πληροφοριών γενετικών αλληλουχιών. Το Cali Fund, που συμφωνήθηκε στην COP16, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει μεγάλο χρηματοδοτικό κενό, σύμφωνα με το Carbon Brief. Η ύπαρξη κανόνων και ταμείου δεν συνιστά από μόνη της είσπραξη και διανομή εσόδων. Στο Ερεβάν εγκρίθηκαν επίσης οι κανόνες λειτουργίας του μόνιμου οργάνου του άρθρου 8(j), οι Sevan Guidelines, για ισχυρότερη συμμετοχή αυτοχθόνων λαών και τοπικών κοινοτήτων.

Πώς συνδέεται με τη ζωή του εδάφους

Ο Στόχος 10 ζητά βιώσιμη διαχείριση γεωργίας, υδατοκαλλιεργειών, αλιείας και δασών, με σημαντική αύξηση πρακτικών φιλικών προς τη βιοποικιλότητα, περιλαμβανομένων αγροοικολογικών προσεγγίσεων. Η παραγωγικότητα και η επισιτιστική ασφάλεια συνδέονται ρητά με τη διατήρηση και αποκατάσταση των οικοσυστημικών λειτουργιών.

Ο FAO περιγράφει τη ζωή του εδάφους ως κινητήρια δύναμη της ανακύκλωσης θρεπτικών στοιχείων, της οργανικής ουσίας, της δομής και των υδατικών λειτουργιών. Βακτήρια, μύκητες και εδαφική πανίδα συμμετέχουν σε τροφικά πλέγματα που στηρίζουν τη θρέψη και την υγεία των φυτών. Η προστασία αυτών των λειτουργιών αποτελεί επομένως παραγωγικό ζήτημα, πέρα από την προστασία ειδών.

Η πρακτική ανάγνωση για τους παραγωγούς

Ως δική μας εφαρμογή των παραπάνω αρχών, προτείνουμε οι παρεμβάσεις να αξιολογούνται με αρχική γραμμή βάσης και επαναλαμβανόμενες μετρήσεις: εδαφοκάλυψη, οργανική ουσία, διήθηση, βιολογική δραστηριότητα και παραγωγικό αποτέλεσμα. Έτσι μπορούν να διακρίνονται οι αλλαγές που ωφελούν τη λειτουργία του εδάφους από τις αλλαγές ονομασίας. Αυτή είναι πρόταση εφαρμογής και δεν αποτελεί νέο υποχρεωτικό πρωτόκολλο μέτρησης που επέβαλε η COP17.

Πηγές και τεκμηρίωση

  1. CBD: επίσημη ανακοίνωση λήξης COP17
  2. CBD: Στόχος 10, βιώσιμη γεωργία
  3. CBD: Στόχος 18, επιβλαβή κίνητρα
  4. CBD: Στόχος 19, χρηματοδότηση
  5. Carbon Brief: τελικά αποτελέσματα COP17, 31/10/2026
  6. FAO: βιοποικιλότητα εδάφους