← Επιστροφή στα Αναγεννητικά Νέα

Βιολογία εδάφους

Νηματώδεις του εδάφους: θρέψη, ισορροπία και τροφικές ομάδες

Από το αρχείο · Έρευνα 1985 και Soil Biology Primer

Πολλοί νηματώδεις τρέφονται με βακτήρια, μύκητες ή άλλους οργανισμούς και συμμετέχουν στη θρέψη των φυτών. Η τροφική τους ομάδα μάς βοηθά να κατανοούμε τον ρόλο τους στο έδαφος.

Μικροσκοπικά ζώα μέσα στο έδαφος

Οι νηματώδεις είναι λεπτά, σκωληκόμορφα ζώα. Στο Soil Biology Primer, η Elaine Ingham περιγράφει τη συμμετοχή τους σε διαφορετικές βαθμίδες του εδαφικού τροφικού πλέγματος.[1]

Τι τρώει κάθε ομάδα

Οι βακτηριοφάγοι καταναλώνουν βακτήρια. Οι μυκητοφάγοι τρέφονται με μυκητιακές υφές. Οι αρπακτικοί καταναλώνουν άλλους νηματώδεις και πρωτόζωα, ενώ οι παμφάγοι αξιοποιούν διαφορετικές τροφές. Οι φυτοπαρασιτικοί τρέφονται από τις ρίζες. Αυτή η διάκριση έχει πρακτική σημασία για την αξιολόγηση ενός δείγματος.[1]

Η μικροβιακή βιομάζα γίνεται διαθέσιμο άζωτο

Όταν οι νηματώδεις καταναλώνουν βακτήρια ή μύκητες, απελευθερώνουν μέρος του αζώτου ως αμμώνιο. Έτσι, στοιχεία που βρίσκονταν στη μικροβιακή βιομάζα επιστρέφουν σε μορφή που μπορεί να χρησιμοποιηθεί από φυτά και άλλους μικροοργανισμούς.[1]

Η έρευνα της Ingham και των συνεργατών της

Σε πείραμα του 1985, οι Russell Ingham, J. A. Trofymow, Elaine Ingham και David Coleman μελέτησαν βακτήρια, μύκητες και τους νηματώδεις που τρέφονταν με αυτά, σε ελεγχόμενα εδαφικά συστήματα με το αγρωστώδες Bouteloua gracilis. Με βακτήρια και βακτηριοφάγους νηματώδεις, τα φυτά αναπτύχθηκαν ταχύτερα και αρχικά προσέλαβαν περισσότερο άζωτο από ό,τι με βακτήρια μόνο. Στο μυκητιακό σύστημα, η προσθήκη μυκητοφάγων νηματωδών δεν αύξησε αντίστοιχα την ανάπτυξη: το άζωτο που απελευθέρωνε ο μύκητας ήδη επαρκούσε. Το αποτέλεσμα συνδέει τη δράση της κοινότητας με τις ανάγκες του φυτού και τις συνθήκες της δοκιμής.[2]

Οι αρπακτικοί συμμετέχουν στη ρύθμιση των πληθυσμών

Οι οργανισμοί που τρέφονται με νηματώδεις περιλαμβάνουν άλλους νηματώδεις, ορισμένους μύκητες, ακάρεα και άλλες ομάδες. Το εκπαιδευτικό αρχείο Nemaplex του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Davis εξηγεί ότι αυτές οι σχέσεις συμβάλλουν στη ρύθμιση των πληθυσμών. Η ποικιλία των τροφικών ομάδων και η παρουσία καταναλωτών στις ανώτερες βαθμίδες προσφέρουν στοιχεία για τη λειτουργία του τροφικού πλέγματος.[3]

Νερό, πόροι και μικροσκοπική παρατήρηση

Οι νηματώδεις μετακινούνται μέσα σε μεμβράνες νερού στους πόρους του εδάφους. Στο μικροσκόπιο εξετάζουμε τη μορφή και τα στοματικά χαρακτηριστικά τους, καθώς και άλλα σημεία του σώματος, για να διακρίνουμε τις πέντε διαφορετικές ομάδες. Καταγράφουμε τις παρατηρήσεις μαζί με τις συνθήκες συλλογής του δείγματος.[1]

Παρακολουθούμε την κοινότητα και τις αλλαγές της

Το Nemaplex παρουσιάζει τις τροφικές ομάδες των νηματωδών ως δείκτες της κατάστασης του τροφικού πλέγματος. Οι επαναλαμβανόμενες καταγραφές βοηθούν να παρακολουθούμε τις αλλαγές μετά από παρεμβάσεις. Εξετάζουμε ποιες ομάδες υπάρχουν και σε ποια αφθονία, συνδέοντας την εικόνα τους με τους υπόλοιπους οργανισμούς και τη διαχείριση του εδάφους.[3]

Σύνδεση με το δικό μας πεδίο δράσης

Στο ΕΛΚΕΑΓΕ καταγράφουμε τις τροφικές ομάδες των νηματωδών στα δείγματα εδάφους και κομπόστ. Παρακολουθούμε τις αλλαγές μετά τις εφαρμογές, σύμφωνα με την εκπαίδευσή μας στο Soil Food Web School. Σύμφωνα με όσα διδαχθήκαμε από την Dr. Elaine Ingham, όταν εντοπίζουμε περισσότερους από έναν ριζοφάγο νηματώδη ανά μικροσκοπικό παρασκεύασμα, ελέγχουμε την επάρκεια των ωφέλιμων μικροοργανισμών και την ισορροπία του τροφικού πλέγματος. Εμβολιάζουμε με κατάλληλη μικροβιολογία εδάφους, με στόχο την αποκατάσταση της ισορροπίας, και παρακολουθούμε ανά διαστήματα τα αποτελέσματα.

Πηγές και τεκμηρίωση

  1. Elaine R. Ingham, Soil Biology Primer, κεφάλαιο 6: NematodesΕκπαιδευτικός οδηγός USDA–NRCS · κεφάλαιο της Elaine Ingham
  2. R. E. Ingham, J. A. Trofymow, E. R. Ingham και D. C. Coleman, Interactions of Bacteria, Fungi, and their Nematode Grazers1985 · Ecological Monographs 55:119–140 · Πρωτογενής πειραματική έρευνα
  3. University of California, Davis, Nemaplex: Soil FoodwebsΠανεπιστημιακό εκπαιδευτικό αρχείο για λειτουργίες και παρακολούθηση του τροφικού πλέγματος

← Επιστροφή στα Αναγεννητικά Νέα