Μικροβιακά λιπάσματα: νέοι έλεγχοι αποκαλύπτουν γιατί δεν αρκεί να γνωρίζουμε τους μικροοργανισμούς

Ανακοίνωση OMRI, 3 Αυγούστου 2026 · Δημοσίευση:

Σύντομη έκδοση

Πλήρης έκδοση →

Ακούστε τη σύντομη έκδοση

Συνθετική αφήγηση JOY · Χαρά Κάλτσου, Gemma4GR · Πηγή · CC BY-NC 4.0.

Η OMRI ανακοίνωσε στις 3 Αυγούστου 2026 αυστηρότερο έλεγχο για τα θρεπτικά υποστρώματα που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή μικροβιακών λιπασμάτων. Το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιοι μικροοργανισμοί περιέχονται σε ένα σκεύασμα, αλλά και αν κατάλοιπα του ζωμού ζύμωσης ή άλλων μέσων παραγωγής παραμένουν στο τελικό προϊόν και συνεισφέρουν θρεπτικά στοιχεία.

Η πολιτική αφορά προϊόντα που προορίζονται να τροφοδοτούν τα φυτά, όπως μικροβιακά μείγματα και προϊόντα ζύμωσης. Όταν το υπόστρωμα απομακρύνεται φυσικά ή έχει καταναλωθεί από τους μικροοργανισμούς, δεν απαιτείται ο ίδιος έλεγχος. Αν όμως παραμένει, τα μέσα υψηλού κινδύνου για συνεισφορά θρεπτικών στοιχείων πρέπει να τεκμηριώνονται ως μη συνθετικά ή ως συνθετικά που επιτρέπονται από τον αμερικανικό Εθνικό Κατάλογο, με τους σχετικούς περιορισμούς.

Η διάκριση έχει πρακτική σημασία για το Soil Food Web: η παρουσία ή η ταυτότητα ενός μικροοργανισμού από μόνη της δεν περιγράφει όλη τη σύνθεση, την παραγωγική διαδικασία ή τη λειτουργία του προϊόντος. Χρειάζεται να γνωρίζουμε τι περιέχει και πώς παρασκευάστηκε.

Πρόκειται για πολιτική αξιολόγησης της OMRI με βάση τα πρότυπα που εξετάζει, όχι για απόδειξη αποτελεσματικότητας ούτε για έγκριση χρήσης στην Ελλάδα. Η τελική συμμόρφωση κρίνεται από τον αρμόδιο φορέα πιστοποίησης και την εφαρμοστέα νομοθεσία.

Πλήρης έκδοση

Σύντομη έκδοση ↑

Ακούστε την πλήρη έκδοση

Η OMRI ανακοίνωσε στις 3 Αυγούστου 2026 αυστηρότερες απαιτήσεις επανεξέτασης για μικροβιακά λιπάσματα, επειδή τα κατάλοιπα των μέσων ζύμωσης μπορεί να συνεισφέρουν θρεπτικά στοιχεία στο τελικό προϊόν. Η ταυτότητα του μικροοργανισμού, επομένως, δεν αρκεί για να αξιολογηθεί ολόκληρο το σκεύασμα.

Συνθετική αφήγηση JOY · Χαρά Κάλτσου, Gemma4GR · Πηγή · CC BY-NC 4.0.

Τι αλλάζει στην αξιολόγηση

Η OMRI (Organic Materials Review Institute) αναθεώρησε την πολιτική της για τα μέσα ανάπτυξης μικροοργανισμών όταν το προϊόν προορίζεται να λειτουργεί ως λίπασμα. Στην ανακοίνωση ορίζει τα μικροβιακά λιπάσματα ως προϊόντα που παρέχουν θρεπτικά στοιχεία στα φυτά. Μπορεί να περιέχουν μικροοργανισμούς, εκκρίματα, υπολείμματα μέσων ανάπτυξης ή προϊόντα ζύμωσης, με τα συστατικά να παραμένουν μαζί ή να διαχωρίζονται κατά την παραγωγή.

Η κρίσιμη ερώτηση είναι αν το μέσο ανάπτυξης έχει απομακρυνθεί από το τελικό προϊόν με φυσική διεργασία, όπως διήθηση ή φυγοκέντρηση, ή αν έχει καταναλωθεί από τους μικροοργανισμούς. Όταν ισχύει ένα από αυτά, η OMRI αναφέρει ότι το μέσο εξαιρείται από την επανεξέταση. Όταν παραμένει στο προϊόν, εξακολουθεί να εξετάζεται, όπως και πριν.

Η νέα απαίτηση αφορά τα μέσα υψηλού κινδύνου για συνεισφορά θρεπτικών στοιχείων στο τελικό σκεύασμα. Η OMRI απαριθμεί άζωτο, φώσφορο, κάλιο, ασβέστιο, μαγνήσιο, θείο και ιχνοστοιχεία. Για προϊόντα όπου μικροοργανισμοί ή προϊόντα ζύμωσης παραμένουν στον ζωμό, τα σχετικά μέσα πρέπει να ελέγχονται ως προς το αν είναι συνθετικά ή μη συνθετικά. Για απομονωμένο προϊόν ζύμωσης που διαχωρίζεται από το μέσο, ο έλεγχος περιορίζεται στα συστατικά που συνέβαλαν στη χημική του σύνθεση.

Η σχέση με τους κανόνες USDA

Η ανακοίνωση επικαλείται τον αμερικανικό κανονισμό USDA National Organic Program, 7 CFR §205.203(e)(1), που απαγορεύει συνθετικά λιπάσματα και υλικά γονιμότητας, εκτός από όσα επιτρέπονται στον Εθνικό Κατάλογο. Η OMRI σημειώνει ότι συνθετικό συστατικό που περιλαμβάνεται στο §205.601(j) μπορεί να γίνει δεκτό μόνο σύμφωνα με τις επισημάνσεις του καταλόγου και ότι η καταχώριση μπορεί να έχει περιορισμούς.

Η διάκριση αυτή έχει σημασία: οι μικροοργανισμοί ως οργανισμοί μπορεί να είναι μη συνθετικοί, αλλά ένα προϊόν μπορεί να περιέχει ή να μεταφέρει και άλλα υλικά από την παραγωγή του. Η αξιολόγηση αφορά τη σύνθεση και τη διαδρομή παραγωγής του συγκεκριμένου προϊόντος, όχι μια γενική κρίση για όλα τα μικροβιακά σκευάσματα.

Τι σημαίνει για την εδαφική βιολογία

Για την προσέγγιση Soil Food Web, η ανακοίνωση υπενθυμίζει χρήσιμη διάκριση: η αναγραφή βακτηρίου ή μύκητα δεν περιγράφει από μόνη της όλα όσα προστίθενται στο έδαφος. Για να αξιολογηθεί ένα σκεύασμα χρειάζονται στοιχεία για τους οργανισμούς, τα μέσα καλλιέργειας, τον διαχωρισμό ή την παραμονή τους, τα θρεπτικά κατάλοιπα και τη χρήση που δηλώνεται.

Αυτό δεν αποδεικνύει ότι ένα προϊόν είναι αποτελεσματικό, ότι βελτιώνει το έδαφος ή ότι είναι κατάλληλο για κάθε καλλιέργεια. Η πολιτική της OMRI είναι διαδικασία αξιολόγησης εισροών με βάση συγκεκριμένα πρότυπα. Δεν αποτελεί από μόνη της άδεια εμπορίας, νόμιμης χρήσης ή βιολογικής πιστοποίησης στην Ελλάδα ή στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι παραγωγοί χρειάζεται να συμβουλεύονται τον φορέα πιστοποίησής τους και το ισχύον νομικό πλαίσιο.

Η OMRI ανακοίνωσε ότι θα διεξαγάγει περιορισμένες επανεξετάσεις των επηρεαζόμενων καταχωρισμένων προϊόντων της κατηγορίας Crop Fertilizers and Soil Amendments (CF) και ότι οι προμηθευτές θα ενημερώνονται εντός 60 ημερών από την έναρξη κάθε τέτοιας επανεξέτασης.

Πηγές

• OMRI, Strengthens Microbial Fertilizer Review Requirements to Address High-Risk Media, 3 Αυγούστου 2026

• USDA National Organic Program, 7 CFR Part 205 — Organic Production and Handling Requirements

• USDA Agricultural Marketing Service, The National List