Επειδή η βιωσιμότητα δεν αρκεί: από τον J. I. Rodale στη βιολογική γεωργία, στον Robert Rodale και την αναγέννηση
Ο πατέρας συνέβαλε καθοριστικά στη διάδοση της βιολογικής γεωργίας στις ΗΠΑ. Ο γιος ανέπτυξε την αναγεννητική βιολογική προσέγγιση. Μια ιστορική συνέντευξη του 1989 καταγράφει τη βασική ιδέα: η γεωργία μπορεί να βελτιώνει τους φυσικούς πόρους που χρησιμοποιεί.
J. I. Rodale: πρωτοπόρος της βιολογικής γεωργίας
Ο J. I. Rodale ήταν ένας από τους σημαντικότερους πρωτοπόρους του σύγχρονου κινήματος βιολογικής γεωργίας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Επηρεασμένος από τον γεωπόνο Sir Albert Howard, συνέδεσε τη γονιμότητα του εδάφους με την ποιότητα της τροφής και την ανθρώπινη υγεία.
Το 1942 άρχισε να εκδίδει το περιοδικό Organic Farming and Gardening, μεταφέροντας αυτές τις ιδέες σε ένα ευρύτερο κοινό. Το 1947 ίδρυσε το Soil and Health Foundation, τον οργανισμό που αργότερα ονομάστηκε Rodale Institute. Η συμβολή του συνδύαζε πρακτικό πειραματισμό, ενημέρωση και δημιουργία ενός φορέα έρευνας.
Η περιγραφή του ως «πατέρα της βιολογικής γεωργίας στις ΗΠΑ» αποδίδει τον πρωτοποριακό του ρόλο. Δεν σημαίνει ότι υπήρξε ο μοναδικός δημιουργός της βιολογικής γεωργίας παγκοσμίως. Ο όρος organic farming είχε ήδη διατυπωθεί από τον Lord Northbourne στο βιβλίο Look to the Land το 1940, ενώ ο Howard και άλλοι πρωτοπόροι είχαν αναπτύξει τις αντίστοιχες αντιλήψεις για το ζωντανό έδαφος.
Robert Rodale: η αναγεννητική βιολογική συνέχεια
Ο Robert, γνωστός και ως Bob Rodale, ήταν γιος του J. I. Rodale και συνέχισε το έργο του μετά τον θάνατο του πατέρα του το 1971. Το Rodale Institute αποδίδει στον Robert τη διατύπωση του όρου regenerative organic: αναγεννητική βιολογική γεωργία.
Η προσθήκη «αναγεννητική» έδωσε έμφαση στη συνεχή βελτίωση. Η παραγωγή όφειλε να ενισχύει τη φυσική βάση από την οποία εξαρτάται: το έδαφος και τη ζωή που υποστηρίζει. Η προσέγγισή του περιλάμβανε επίσης κοινωνικές και οικονομικές διαστάσεις, πέρα από τις τεχνικές καλλιέργειας.
Το ιστορικό ντοκουμέντο του 1989
Σε συνέντευξη στο αμερικανικό Υπουργείο Γεωργίας (USDA), το 1989, ο Robert Rodale εξηγεί τη διαφορά ανάμεσα στο βιώσιμο και το αναγεννητικό. Το ίδιο το Rodale Institute παραπέμπει σε αυτό το βίντεο και υποδεικνύει το 1:23 ως σημείο έναρξης της σχετικής αναφοράς.
Δείτε τη συνέντευξη στο YouTube από το 1:23.
Το νόημα της θέσης του, σε ελεύθερη ελληνική απόδοση, είναι ότι η διατήρηση των πόρων πρέπει να συνοδεύεται από την ενεργή βελτίωσή τους. Η συνέντευξη αποτελεί πρωτογενή οπτικοακουστική μαρτυρία της σκέψης του· δεν τεκμηριώνει ότι η ιδέα διατυπώθηκε για πρώτη φορά το 1989.
Γιατί η διαφορά έχει πρακτική σημασία
Σε έναν ελαιώνα με διαβρωμένο ή συμπιεσμένο έδαφος, η ανακοπή της περαιτέρω υποβάθμισης αποτελεί αναγκαίο βήμα. Η αποκατάσταση, όμως, απαιτεί να εξετάσουμε πώς θα επανέλθουν η δομή του εδάφους, η φυτική κάλυψη, η διήθηση του νερού και οι βιολογικές λειτουργίες.
Για τις δικές μας εφαρμογές, αυτό μεταφράζεται σε συγκεκριμένα ερωτήματα: τι αλλάζει μετά την προσθήκη κομπόστ; Πώς εξελίσσεται η εδαφική ζωή; Συγκρατείται καλύτερα το νερό; Βελτιώνεται η κατάσταση των δέντρων; Η αναγέννηση χρειάζεται παρακολούθηση και αποτελέσματα στον ίδιο τον αγρό.
Η σύνδεση με το έργο μας στα Ιόνια Νησιά
Προς αυτή την κατεύθυνση είναι πρωτοβουλίες του Bio7 και του ΕΛΚΕΑΓΕ: κομποστοποίηση με ενεργή μικροβιολογία εδάφους, μικροσκοπική παρατήρηση, εκπαίδευση και εφαρμογές με στόχο την αναγέννηση και όχι απλώς τη βιωσιμότητα. Η μελέτη του τροφικού πλέγματος του εδάφους (του Soil Food Web) μας βοηθά να εξετάζουμε τους βιολογικούς μηχανισμούς πίσω από τη γονιμότητα, μαζί με φυσικούς, χημικούς και αγρονομικούς δείκτες.
Η ιστορία των Rodale προσφέρει ένα σαφές σημείο αναφοράς για αυτόν τον προσανατολισμό: από τη διάδοση της βιολογικής γεωργίας από τον πατέρα, στην έμφαση στην αναγέννηση από τον γιο.
Το ζητούμενο είναι να καλλιεργούμε με τρόπο που συμβάλλει στην αποκατάσταση και τη βελτίωση της γης.
Πηγές
- Rodale Institute: Our Story: J. I. Rodale, επιρροή του Howard και ίδρυση του οργανισμού.
- Rodale Institute: 1942: έναρξη του περιοδικού.
- John Paull (2014): Lord Northbourne, the man who invented organic farming, a biography: ο όρος και το βιβλίο του 1940.
- Rodale Institute: Regenerative Organic Agriculture: Robert Rodale, ορολογία και συνέντευξη.
- Rodale Institute: The Original Principles of Regenerative Agriculture: το ευρύτερο σκεπτικό του Bob Rodale.
- Robert Rodale: συνέντευξη USDA, 1989: ιστορικό βίντεο.