Αναγέννηση του εδάφους ή αναγέννηση της διαφήμισης;
Η αναγεννητική γεωργία χρειάζεται διαφανείς κανόνες, μετρήσιμη πρόοδο και ζωντανό έδαφος. Η χρήση μιας ελκυστικής λέξης δεν αρκεί.
Όταν μια συσκευασία γράφει «αναγεννητική γεωργία», τι ακριβώς εγγυάται; Ότι προστατεύεται η ζωή του εδάφους; Ότι περιορίζονται οι επιβαρυντικές εισροές; Ότι βελτιώνεται η διήθηση του νερού; Ή απλώς ότι ο παραγωγός συμμετέχει σε ένα πρόγραμμα με αυτό το όνομα;
Στις 2 Ιουνίου 2026, η IFOAM Organics Europe και άλλες οργανώσεις δημοσίευσαν κοινή δήλωση για την παραπλανητική χρήση της αναγεννητικής γεωργίας στην εταιρική επικοινωνία και στην ευρωπαϊκή πολιτική. Αναγνωρίζουν ως συμμάχους τις σοβαρές αναγεννητικές πρακτικές που στηρίζονται στις αρχές της βιολογικής γεωργίας και της αγροοικολογίας. Προειδοποιούν όμως ότι ασαφείς ισχυρισμοί μπορούν να επισκιάσουν ουσιαστικές προσπάθειες και να κατευθύνουν αλλού πόρους και δημόσια στήριξη. Πρόκειται για τεκμηριωμένη πολιτική παρέμβαση οργανώσεων, όχι για δικαστική απόφαση εναντίον συγκεκριμένης εταιρείας.
Ίδια λέξη, διαφορετικές απαιτήσεις
Η απουσία ενιαίου δεσμευτικού ευρωπαϊκού προτύπου αφήνει χώρο σε διαφορετικές ερμηνείες. Υπάρχουν ιδιωτικά πρότυπα, αλλά δεν απαιτούν όλα τα ίδια πράγματα. Οι Friends of the Earth, σε αξιολόγηση δέκα προγραμμάτων που δημοσιεύτηκε στις 5 Μαΐου 2026, εντόπισαν σημαντικές διαφορές στις εισροές, στην υγεία εδάφους, στον έλεγχο και στην ιχνηλασιμότητα. Η αξιολόγηση αποτελεί θέση της οργάνωσης με συγκεκριμένα κριτήρια, όχι επίσημη κατάταξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ένα πρόγραμμα που βοηθά έναν συμβατικό παραγωγό να ξεκινήσει τη μετάβαση μπορεί να έχει αξία. Το πρόβλημα αρχίζει όταν η ετικέτα δημιουργεί την εντύπωση ότι ολοκληρώθηκε ήδη μια αλλαγή που μόλις άρχισε. Χρειάζεται να φαίνεται τι πιστοποιείται, σε ποιο στάδιο βρίσκεται το αγρόκτημα και ποια αποτελέσματα έχουν ελεγχθεί.
Η αναγεννητική γεωργία δεν εξαντλείται στον άνθρακα
Για τη δική μας προσέγγιση, το ζωντανό έδαφος βρίσκεται στο κέντρο. Η Soil Food Web School, που στηρίζεται στο έργο της Dr. Elaine Ingham, εκπαιδεύει στην παρατήρηση οργανισμών του εδάφους με μικροσκόπιο. Η βιολογική παρακολούθηση μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση των αλλαγών και στον σχεδιασμό παρεμβάσεων. Δεν υποκαθιστά τη μέτρηση αποθεμάτων άνθρακα ούτε αποτελεί από μόνη της κρατική πιστοποίηση αγροκτήματος.
Προτείνουμε λοιπόν ο έλεγχος να συνδυάζει βιολογία, φυσικές ιδιότητες και χημικές παραμέτρους, μαζί με στοιχεία για τις εισροές και την οικονομική αντοχή του παραγωγού. Μια φωτογραφία με πράσινο χωράφι δεν απαντά σε αυτά τα ερωτήματα.
Τι πρέπει να μπορεί να μάθει ο καταναλωτής
Ποιος έθεσε τους κανόνες; Ποιος κάνει τον ανεξάρτητο έλεγχο; Ποιες ουσίες επιτρέπονται; Υπάρχει αρχική καταγραφή και επαναλαμβανόμενη μέτρηση; Αφορά η δήλωση ολόκληρο το προϊόν ή ένα μικρό μέρος της παραγωγής; Υπάρχει διαδρομή από το χωράφι στη συσκευασία;
Η βιολογική παραγωγή διαθέτει ήδη συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο. Ο Κανονισμός 2018/848, άρθρο 30, προστατεύει τους σχετικούς όρους στα προϊόντα που καλύπτει. Η λέξη «αναγεννητικό» δεν αντικαθιστά αυτή την υποχρέωση και δεν συνεπάγεται αυτομάτως βιολογική πιστοποίηση.
Η θέση μας είναι να προστατευθεί η ουσία της αναγέννησης με σαφή διάκριση ανάμεσα στην προσπάθεια μετάβασης και στο επαληθευμένο αποτέλεσμα. Έτσι αναγνωρίζεται η δουλειά του παραγωγού και ο πολίτης γνωρίζει τι αγοράζει.