← Αναγεννητικά Νέα · Θεματική βιβλιοθήκη
Θεματική βιβλιοθήκη · Δημοσίευση ·
Bio, Organic, Öko, Eco και Regenerative: ποιες λέξεις έχουν συγκεκριμένους κανόνες
Η νομική προστασία της βιολογικής παραγωγής στην ΕΕ, τα όρια των περιβαλλοντικών χαρακτηρισμών και όσα πρέπει να βλέπουμε στην ετικέτα.
Η γλώσσα της ετικέτας δημιουργεί προσδοκίες
Στο ράφι, οι λέξεις συχνά φαίνονται συγγενικές. Ένας καταναλωτής μπορεί να διαβάσει «bio», «organic» ή «regenerative» και να θεωρήσει ότι περιγράφουν την ίδια πιστοποίηση. Για τον παραγωγό και τον αναγνώστη η βασική διάκριση είναι το πεδίο του κάθε όρου: βιολογικός τρόπος παραγωγής, συγκεκριμένο ιδιωτικό πρότυπο ή γενικός περιβαλλοντικός ισχυρισμός.
Τι προστατεύει ο Κανονισμός 2018/848
Το άρθρο 30 προστατεύει τους όρους που παραπέμπουν στη βιολογική παραγωγή για τα προϊόντα που εμπίπτουν στο πεδίο του κανονισμού. Περιλαμβάνει τους όρους του παραρτήματος IV και παράγωγα ή συντμήσεις όπως «bio» και «eco», σε επισήμανση, διαφήμιση και εμπορικά έγγραφα. Δεν επιτρέπεται να δημιουργείται παραπλανητικά η εντύπωση συμμόρφωσης με τους βιολογικούς κανόνες. Η προστασία δεν περιορίζεται στην ελληνική γλώσσα. [1]
| Όρος | Πώς τον διαβάζουμε |
|---|---|
| Βιολογικό / Organic | Παραπομπή σε βιολογική παραγωγή, με τους κανόνες της ΕΕ για τα καλυπτόμενα προϊόντα. |
| Bio / Eco / Öko | Δεν αποτελούν ελεύθερο υποκατάστατο της βιολογικής πιστοποίησης όταν χρησιμοποιούνται με αυτή την έννοια σε καλυπτόμενα προϊόντα. |
| Regenerative / Αναγεννητικό | Χρειάζεται εξήγηση της συγκεκριμένης προσέγγισης και, αν προβάλλεται πιστοποίηση, του προτύπου και του πεδίου της. |
| Οικολογικό / φιλικό στο περιβάλλον | Το προϊόν και το συμφραζόμενο καθορίζουν ποιοι κανόνες εφαρμόζονται· μια αόριστη περιβαλλοντική υπόσχεση χρειάζεται τεκμηρίωση. |
Αυτό δεν σημαίνει ότι το «eco» είναι απαγορευμένο σε κάθε δραστηριότητα ή ότι ένα οικολογικό εκπαιδευτικό εγχείρημα χρειάζεται πιστοποιητικό βιολογικών τροφίμων. Η ονομασία μιας υπηρεσίας και η επισήμανση ελαιολάδου δεν έχουν το ίδιο αντικείμενο. Δεν πρέπει να επεκτείνουμε έναν κανόνα για συγκεκριμένα προϊόντα σε ολόκληρη τη γλώσσα της περιβαλλοντικής δράσης.
Το ευρωπαϊκό φύλλο και οι πληροφορίες δίπλα του
Η Επιτροπή εξηγεί ότι το ευρωπαϊκό λογότυπο βιολογικής παραγωγής χρησιμοποιείται σε πιστοποιημένα προϊόντα που πληρούν τους σχετικούς όρους. Στα μεταποιημένα τρόφιμα ισχύει, μεταξύ άλλων, ο κανόνας τουλάχιστον 95% βιολογικών γεωργικών συστατικών κατά βάρος, με πρόσθετους περιορισμούς για τα υπόλοιπα. Δίπλα στο λογότυπο εμφανίζεται ο κωδικός φορέα ελέγχου και η προβλεπόμενη ένδειξη προέλευσης των γεωργικών πρώτων υλών. Ο τόπος γεωργικής παραγωγής δεν ταυτίζεται αναγκαστικά με τον τόπο συσκευασίας. [2]
Στον έλεγχο ενός ελαιολάδου, επομένως, δεν σταματάμε στο πράσινο χρώμα της ετικέτας. Αναζητούμε τα στοιχεία ελέγχου και τη σύνδεση με τη συγκεκριμένη επιχείρηση και παρτίδα. Αν ο πωλητής επικαλείται πρόσθετη αναγεννητική πιστοποίηση, ζητάμε και αυτήν χωριστά. Το ένα τεκμήριο δεν υποκαθιστά το άλλο.
Γιατί το αναγεννητικό δεν σημαίνει αυτομάτως βιολογικό
Τα ιδιωτικά αναγεννητικά σχήματα διαφέρουν. Το ROC στηρίζεται σε βιολογική βάση, ενώ το AGW παρουσιάζει δυνατότητα αναγεννητικής πιστοποίησης χωρίς προϋπάρχουσα βιολογική πιστοποίηση. Συνεπώς δεν συμπεραίνουμε από μία λέξη ποιες εισροές απαγορεύονται ή ποιο σύστημα ελέγχου εφαρμόζεται. Διαβάζουμε το συγκεκριμένο πρότυπο. [3] [4]
Ούτε η συμμετοχή σε πρόγραμμα άνθρακα αρκεί για να χρησιμοποιηθεί το ευρωπαϊκό βιολογικό λογότυπο. Η μέτρηση μιας κλιματικής επίδοσης και η συμμόρφωση με κανόνες βιολογικής παραγωγής απαντούν σε διαφορετικές ερωτήσεις. Μπορούν να συνδυαστούν, αλλά χρειάζονται τα αντίστοιχα τεκμήρια.
Μια σαφής περιγραφή είναι πιο χρήσιμη από μια μεγάλη υπόσχεση
Για την επικοινωνία ενός αγροκτήματος προτείνουμε πρώτα να δηλώνεται ό,τι μπορεί να ελεγχθεί: το πιστοποιημένο προϊόν, το ακριβές πρότυπο, οι πρακτικές και η έκταση εφαρμογής. Αν μια παρέμβαση είναι πιλοτική, αυτό να αναφέρεται. Αν δεν υπάρχουν ακόμη αποτελέσματα, να παρουσιάζεται ο στόχος ως στόχος.
Παράδειγμα ασφαλέστερης επιστημονικής περιγραφής, εφόσον ανταποκρίνεται στα πραγματικά αρχεία, είναι: «Στον συγκεκριμένο ελαιώνα εφαρμόζουμε χειμερινή φυτοκάλυψη και παρακολουθούμε την οργανική ουσία με επαναλαμβανόμενη δειγματοληψία». Η φράση περιγράφει μια ελέγξιμη εργασία. Δεν ισχυρίζεται ότι το προϊόν είναι πιστοποιημένο, κλιματικά ουδέτερο ή ανώτερο σε κάθε περιβαλλοντική παράμετρο.
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τους περιβαλλοντικούς ισχυρισμούς ενισχύει την ανάγκη αυτής της ακρίβειας. Αναλύουμε τη σχετική Οδηγία 2024/825 στο άρθρο για greenwashing και αποδείξεις. Για εμπορική ετικέτα απαιτείται έλεγχος του συγκεκριμένου προϊόντος και των εφαρμοστέων κανόνων, όχι απλή μεταφορά μιας γενικής διατύπωσης από ένα εκπαιδευτικό κείμενο.
Πρωτογενείς πηγές και τεκμηρίωση
- Κανονισμός (ΕΕ) 2018/848, άρθρο 30 και παράρτημα IV
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το λογότυπο βιολογικής παραγωγής
- Regenerative Organic Alliance, βάση πιστοποίησης ROC
- A Greener World, Certified Regenerative
Έλεγχος πηγών: 19 Οκτωβρίου 2026. Οι νομικές και διοικητικές εξελίξεις αποτυπώνονται έως αυτή την ημερομηνία.