Κανονισμός 2024/3012: τι πιστοποιείται στον άνθρακα του εδάφους

Το ευρωπαϊκό πλαίσιο CRCF, η εξέλιξη των μεθοδολογιών το 2026 και οι προϋποθέσεις για μια σοβαρή συζήτηση στους μικρούς ελαιώνες.

Πιστοποίηση αποτελέσματος με συγκεκριμένα όρια

Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/3012 θεσπίζει εθελοντικό ενωσιακό πλαίσιο για μόνιμες απορροφήσεις άνθρακα, ανθρακοδεσμευτική γεωργία και αποθήκευση άνθρακα σε προϊόντα. Δημοσιεύθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 2024 και τέθηκε σε ισχύ στις 26 Δεκεμβρίου 2024. Η διάκριση των δύο ημερομηνιών έχει σημασία: η δημοσίευση δεν ήταν η έναρξη ισχύος. [1]

Ο κανονισμός δεν πιστοποιεί συνολικά την «αναγεννητικότητα» ενός αγροκτήματος, ούτε εγγυάται πληρωμή σε κάθε παραγωγό που εφαρμόζει φυτοκάλυψη. Το αντικείμενό του είναι μετρήσιμα και επαληθεύσιμα κλιματικά αποτελέσματα, σύμφωνα με ειδικές μεθοδολογίες. Η αποθήκευση στο έδαφος μπορεί να αναστραφεί· δεν πρέπει να εξισώνεται χωρίς όρους με μόνιμη απομάκρυνση άνθρακα.

Οι τέσσερις βασικοί έλεγχοι

Το πλαίσιο ζητά ποσοτικοποίηση, προσθετικότητα, αποθήκευση με παρακολούθηση και ευθύνη για αναστροφές, καθώς και περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Το καθαρό αποτέλεσμα υπολογίζεται έναντι γραμμής βάσης, λαμβάνοντας υπόψη και εκπομπές της δραστηριότητας. Η προσθετικότητα εξετάζει αν η δραστηριότητα υπερβαίνει τις νόμιμες υποχρεώσεις και πώς συνδέεται με το κίνητρο πιστοποίησης. Για την ανθρακοδεσμευτική γεωργία απαιτείται τουλάχιστον ένα πρόσθετο όφελος για βιοποικιλότητα ή οικοσυστήματα. [1] [2]

Στην πράξη, η ερώτηση δεν είναι μόνο «ανέβηκε η οργανική ουσία;». Είναι επίσης: σε ποια έκταση, σε ποιο βάθος, με ποια μέθοδο, σε σύγκριση με ποια αναμενόμενη εξέλιξη και για πόσο χρόνο; Η συγκέντρωση άνθρακα σε ένα δείγμα δεν είναι από μόνη της μέτρηση του συνολικού αποθέματος ενός αγροτεμαχίου. Για μετατροπή σε απόθεμα χρειάζονται, μεταξύ άλλων, κατάλληλα στοιχεία εδαφικής μάζας, βάθους και πετρώδους κλάσματος. [7]

Τι έχει αλλάξει το 2026

Στις 9 Ιουλίου 2026 η Επιτροπή υιοθέτησε την κατ’ εξουσιοδότηση πράξη C(2026)4666 για τρεις κατηγορίες: γεωργία και αγροδασοπονία σε ορυκτά εδάφη, επανύγρανση και αποκατάσταση τυρφώνων και άλλων οργανικών εδαφών, και δάσωση. Η ανακοίνωση της 10ης Ιουλίου περιγράφει αυτό το βήμα· δεν αρκεί όμως από μόνη της για να συμπεράνουμε ότι ολοκληρώθηκε ο έλεγχος της πράξης. [3] [4]

Κατάσταση ελέγχου στις 19 Οκτωβρίου 2026: το Νομοθετικό Παρατηρητήριο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου καταγράφει παράταση της περιόδου ελέγχου, πρόταση αντίρρησης της 14ης Οκτωβρίου και προγραμματισμένη ψηφοφορία στην ολομέλεια στις 20 Οκτωβρίου. Δεν παρουσιάζουμε την εκκρεμή διαδικασία ως ολοκληρωμένη ούτε προεξοφλούμε το αποτέλεσμά της. Η συγκεκριμένη ενότητα χρειάζεται επανέλεγχο μετά την ψηφοφορία. [5]

Η δυνατότητα συλλογικού ελέγχου

Ο Εκτελεστικός Κανονισμός 2025/2358 εξειδικεύει τους κανόνες για σχήματα πιστοποίησης, φορείς και ελέγχους. Στο άρθρο 12 προβλέπει ομαδικό έλεγχο ανθρακοδεσμευτικής γεωργίας υπό προϋποθέσεις: γεωγραφική εγγύτητα, παρόμοιες εδαφοκλιματικές συνθήκες και διαδικασίες, κοινή μεθοδολογία και εσωτερικό σύστημα ελέγχου με υπεύθυνο διαχείρισης. Δεν αρκεί να δηλώσουν πολλοί παραγωγοί ότι συμμετέχουν στην ίδια ομάδα. [6]

Για τους Παξούς, αυτή είναι μια δυνατότητα προς διερεύνηση. Δεν αποτελεί ακόμη συμπέρασμα ότι όλοι οι παραδοσιακοί ελαιώνες μπορούν να ενταχθούν μαζί. Διαφέρουν η κλίση, η πρόσβαση, το έδαφος και η ιστορία διαχείρισης. Η ομαδοποίηση χρειάζεται να στηρίζεται σε δεδομένα και σε αποδεκτή μεθοδολογία.

Τι χρειάζεται πριν από οποιαδήποτε συμφωνία

Προτείνουμε να ζητούνται σαφείς απαντήσεις για το κόστος δειγματοληψίας και ελέγχων, την ιδιοκτησία των δεδομένων και των μονάδων, τη διάρκεια της δέσμευσης και την ευθύνη σε περίπτωση απώλειας άνθρακα. Ποιος πληρώνει όταν απαιτείται επανέλεγχος; Τι συμβαίνει αν αλλάξει ο διαχειριστής της έκτασης; Ποιο μέρος της πιθανής αμοιβής παραμένει στον παραγωγό;

Η αξιολόγηση πρέπει να περιλαμβάνει και οφέλη που δεν τιμολογούνται ως άνθρακας: προστασία από διάβρωση, καλύτερη λειτουργία του εδάφους και διατήρηση της παραγωγικής βάσης. Η δική μας προτεραιότητα είναι ένα αξιόπιστο πρωτόκολλο παρακολούθησης. Ένα μελλοντικό έσοδο από πιστοποίηση μπορεί να εξεταστεί πάνω σε αυτό, χωρίς να χρησιμοποιείται ως βέβαιη υπόσχεση για να δικαιολογήσει σήμερα έξοδα ή δεσμεύσεις.

Πρωτογενείς πηγές και τεκμηρίωση

Έλεγχος πηγών: 19 Οκτωβρίου 2026. Οι νομικές και διοικητικές εξελίξεις αποτυπώνονται έως αυτή την ημερομηνία.

← Αναγεννητικά Νέα · Θεματική βιβλιοθήκη