Πρωτόζωα του εδάφους: από τα βακτήρια στη θρέψη των φυτών

Από το αρχείο · Soil Biology Primer και έρευνα 2012

Τα πρωτόζωα καταναλώνουν βακτήρια και συμμετέχουν στην απελευθέρωση θρεπτικών στοιχείων. Στο εδαφικό τροφικό πλέγμα συνδέουν τη μικροβιακή βιομάζα με τη θρέψη των φυτών και με μεγαλύτερους οργανισμούς.

Μικροσκοπικοί οργανισμοί με διαφορετικούς τρόπους κίνησης

Στο κεφάλαιο του Soil Biology Primer για τα πρωτόζωα, η Elaine Ingham παρουσιάζει τρεις ομάδες: μαστιγοφόρα, αμοιβάδες και βλεφαριδοφόρα. Τα μαστιγοφόρα κινούνται με μαστίγια, οι αμοιβάδες σχηματίζουν ψευδοπόδια και τα βλεφαριδοφόρα χρησιμοποιούν μικρές βλεφαρίδες. Πρόκειται για μονοκύτταρους οργανισμούς, μεγαλύτερους από τα βακτήρια που αποτελούν βασική τροφή τους.[1]

Πώς απελευθερώνουν άζωτο

Τα βακτήρια περιέχουν περισσότερο άζωτο, σε σχέση με τον άνθρακά τους, από όσο χρειάζονται τα πρωτόζωα που τα καταναλώνουν. Κατά την πέψη, μέρος του πλεονάζοντος αζώτου απελευθερώνεται ως αμμώνιο. Αυτό μπορεί να προσληφθεί από τις ρίζες ή να χρησιμοποιηθεί ξανά από μικροοργανισμούς. Η Ingham περιγράφει αυτή τη διαδικασία ως σημαντικό μέρος της μετατροπής των θρεπτικών στοιχείων σε διαθέσιμες μορφές.[1]

Η συνεργασία ξεκινά κοντά στη ρίζα

Το Soil Food Web School εξηγεί ότι οι εκκρίσεις των ριζών τροφοδοτούν βακτήρια και μύκητες. Οι οργανισμοί που καταναλώνουν αυτή τη μικροβιακή βιομάζα συμμετέχουν στη συνέχεια στην απελευθέρωση θρεπτικών στοιχείων. Έτσι, η παρακολούθηση της κοινότητας περιλαμβάνει τόσο τους αποδομητές όσο και τους καταναλωτές τους. Η λειτουργία του πλέγματος στηρίζεται στις μεταξύ τους σχέσεις.[2]

Χρειάζονται τροφή και λεπτές μεμβράνες νερού

Τα πρωτόζωα μετακινούνται μέσα στις λεπτές μεμβράνες νερού ανάμεσα στα σωματίδια και στα συσσωματώματα του εδάφους. Η υγρασία, ο αερισμός και η δομή επηρεάζουν επομένως τις συνθήκες όπου δραστηριοποιούνται. Η φροντίδα της βιολογίας συνδέεται με τη διατήρηση ενός εδάφους που προσφέρει κατάλληλους πόρους και χώρο για κίνηση.[3]

Είναι και τροφή για άλλους οργανισμούς

Σε μελέτη του 2012, οι Crotty και συνεργάτες παρακολούθησαν άνθρακα και άζωτο από σημασμένα πρωτόζωα σε εδαφικά δείγματα λιβαδιού και δασικής έκτασης. Νηματώδεις, κολλέμβολα, γαιοσκώληκες και προνύμφες εντόμων προσέλαβαν στοιχεία προερχόμενα από τα πρωτόζωα, είτε καταναλώνοντάς τα είτε αξιοποιώντας τη βιομάζα τους μετά τον θάνατό τους. Η έρευνα δείχνει τη συμμετοχή τους και στις επόμενες βαθμίδες του τροφικού πλέγματος.[4]

Τι παρατηρούμε στο μικροσκόπιο

Ο τρόπος κίνησης και η μορφή βοηθούν να διακρίνουμε τις βασικές ομάδες. Καταγράφουμε την παρουσία τους μαζί με τα βακτήρια και τους υπόλοιπους οργανισμούς του δείγματος. Η Ingham επισημαίνει επίσης ότι τα πρωτόζωα συμμετέχουν στη ρύθμιση των βακτηριακών πληθυσμών. Η παρατήρηση αποκτά μεγαλύτερη αξία όταν συνδέεται με την τροφή και τις συνθήκες του εδάφους.[1]